Ứng viên chuyên nghiệp - Thái độ khi đi phỏng vấn

Trong tất cả những thiếu sót vừa kể, đây có lẽ là thiếu sót lớn nhất. Mặc dù bạn đã chứng tỏ được bản thân nhưng chỉ vì quên mất hai tiếng “cám ơn” mà đánh mất cơ hội. Ngoài việc cảm ơn NTD ngay khi buổi phỏng vấn kết thúc, bạn cần dành ít thời gian sau đó để viết thư cảm ơn NTD đã dành thời gian cho mình. Điều tưởng chừng như nhỏ nhặt này lại có thể giúp NTD nhớ đến bạn nhiều hơn và chứng tỏ bạn thật sự quan tâm đến vị trí này. 

Mục tiêu của mọi ứng viên là tìm được công việc ưng ý. Nhưng thực tế, từ mục tiêu đến kết quả cuối cùng là cả một hành trình có thể kéo dài từ ngày này qua tháng nọ. Để có được vị trí top trong danh sách dài của nhà tuyển dụng (NTD), bạn cần chứng tỏ “đẳng cấp” chuyên nghiệp của mình qua mỗi lần tiếp xúc. 

Nhưng đừng vội nghĩ rằng NTD sẽ sẵn lòng chỉ ra cho bạn những điều bạn cần sửa chữa. Nhiệm vụ của NTD là “đãi cát tìm vàng”, và nếu bạn không đáp ứng đủ yêu cầu của họ, tên bạn sẽ bị gạt khỏi “bảng vàng”. Trong loạt bài tư vấn “Ứng viên chuyên nghiệp”, chúng tôi sẽ giúp bạn nhận ra những thái độ ứng xử cần tránh cũng như những điều nên làm để dễ dàng “lọt vào mắt xanh” NTD, bắt đầu từ lần phỏng vấn đầu tiên. 

Sau khi qua vòng sơ tuyển – lọc Hồ sơ, bạn được chọn vào vòng “loại trực tiếp” – phỏng vấn. Cung cách ứng xử và thái độ của bạn sẽ là yếu tố quyết định bạn có “qua” được vòng này hay không. Điều quan trọng khi đi phỏng vấn (bên cạnh việc đến đúng giờ, trang phục chỉnh tề) là giữ thái độ bình tĩnh và tránh phạm phải những lỗi dưới đây. 

1. “Đi cho biết” 

Không gì khiến NTD rất bực mình bằng việc trò chuyện với một ứng viên mà người này không tỏ vẻ quan tâm, hoặc chỉ trả lời hời hợt. Hỏi ra thì ứng viên chỉ “đến để biết công ty ra sao rồi mới cân nhắc có chấp nhận làm việc hay không”. Anh Ân, trưởng phòng Nhân sự công ty EDF, đã từng ngồi chờ một ứng viên hết cả 20 phút trước khi phát hiện ra rằng “nhân tài” của mình đang đi lòng vòng trong công ty để “hỏi thăm” tình hình làm việc trước khi vào gặp NTD. Đến đây thì không phải bàn cãi gì thêm, tên của ứng viên này được lưu vào “sổ bìa đen” vô thời hạn. 

2. Nghe điện thoại khi phỏng vấn 

Hà được NTD đánh giá là một ứng viên sáng giá cho vị trí phó phòng Kinh doanh. Nhưng cuối cùng, chiếc ghế phó phòng lại về tay một người khác còn Hà thì vẫn đang “lận đận” gõ cửa nhiều công ty. Lý do nhiều NTD từ chối Hà là vì cô nàng liên tục nghe điện thoại và trả lời tin nhắn khi đang phỏng vấn đến nỗi NTD phải nhắc khéo Hà tắt điện thoại. 

Việc nghe điện thoại khi đang phỏng vấn là một trong những điều tối kỵ. Nếu bạn đang chờ một cuộc gọi cực kỳ khẩn cấp hoặc có công việc cực kỳ gấp phải giải quyết qua điện thoại, hãy hỏi ý NTD trước khi buổi phỏng vấn bắt đầu. Chỉ nên nghe điện thoại khi NTD đồng ý và cố gắng kết thúc cuộc gọi sớm. Thông thường NTD phải tiếp xúc khá nhiều ứng viên và sẽ không có đủ thời gian nếu bạn cứ “cà kê” trên điện thoại. Nếu bạn không ở trong bất kỳ tình huống “cực kỳ” nào bên trên, hãy tắt điện thoại trước khi vào phỏng vấn. 

3. Nói lan man 

“Hãy cho tôi biết về bạn” là một câu hỏi nhiều NTD rất “sợ” phải hỏi nhưng không hỏi thì không được. Nhiều ứng viên vừa nghe đến câu hỏi này là lập tức “tuôn” tràng giang đại hải về tiểu sử bản thân, sở thích, thói quen của mình. Ngược lại, những thông tin cần thiết cho NTD như công việc, những điều bạn thích khi làm việc và những gì động viên tinh thần làm việc thì lại không thấy nói đến. 

4. Quá tự hào về bản thân 

Bạn hoàn toàn có quyền tự hào về những thành tích mình đạt được nhưng nên thể hiện một cách khiêm tốn. Bạn có thể nói “Tôi không tự nhận mình là người giỏi nhất, nhưng tôi luôn cố gắng hết sức và nỗ lực của tôi được đền đáp với giải nhất cuộc thi XYZ.” Ngược lại, nếu bạn vỗ ngực: “Sau khi qua mặt 2 ứng viên nặng ký cho ghế Giám đốc và thắng luôn ứng viên sáng giá cuối cùng bằng bảng kế hoạch kinh doanh xuất sắc, vị trí Giám đốc Kinh doanh tại công ty ABC đương nhiên trở thành của tôi”, chỉ cần đến đây, NTD có thể nhẹ nhàng gạch tên bạn ra khỏi danh sách. 

Bên cạnh đó, có những ứng viên chọn cách “thêu dệt” thêm thành tích nhằm làm lý lịch của mình “đẹp” hơn, nhưng NTD tinh ý luôn dễ dàng phát giác những chi tiết “giả tưởng” này. Không gì sáng suốt bằng việc nói đúng sự thật và khiêm tốn. Bạn không phải chứng tỏ mình là Siêu nhân để được nhận vào công ty. Hãy chứng tỏ mình là một ứng viên phù hợp nhất, đơn giản chỉ vậy. 

5. “Quên” cảm ơn 

Nếu hồ sơ của bạn đã tạo được cho bạn một diện mạo sơ khởi thật chuyên nghiệp trong mắt NTD để bạn có được cuộc hẹn phỏng vấn, thì đừng để bất kỳ sơ suất nào trong tác phong, cách giao tiếp và tư cách của mình phá hỏng hình ảnh này. Để củng cố hình ảnh này sau buổi phỏng vấn, một bức thư cảm ơn chuyên nghiệp có thể tạo cho bạn thêm nhiều ưu thế nếu được viết đúng cách. Đón đọc Bản tin Việc làm tuần sau để biết được cách biến thư cảm ơn thành công cụ hỗ trợ đắc lực.

Mặc như thế nào trong ngày đầu tiên đi làm?

 Bạn có thể “diện” vào những ngày khác nếu thấy hợp lý nhưng nên tránh vào ngày đầu tiên. Nhưng bạn phải nhớ sao cho mình trông vẫn chuyên nghiệp. 

Ngày đầu tiên bạn đi làm ở một công ty mới, nhân viên ở đó không mặc đồng phục và bạn không biết mình phải mặc như thế nào? 
Ấn tượng trong những ngày đầu tiên là vô cùng quan trọng. Dưới đây là một số lời khuyên giúp bạn biết có được trang phục hợp lý. 

1. Quan sát. Hãy đến sớm khi bạn đi phỏng vấn để bạn có thời gian quan sát cách ăn mặc của những nhân viên khác. Cố gắng quan sát được càng nhiều càng tốt, nhưng nhớ đừng để mình trông đáng nghi. 

2. Đặt câu hỏi. Trong những ngày đầu tiên đi làm bạn thường được một nhân viên đã có kinh nghiệm hướng dẫn. Vậy hãy tận dụng cơ hội này để hỏi về quy tắc ăn mặc, ăn uống, những việc nên làm và không nên làm khác ở công ty. 

3. Linh động. Mặc những bộ quần áo bạn có thể dễ dàng thay đổi phong cách khi cần. Ví dụ: bạn có thể mặc váy (phụ nữ) hoặc quần âu (đàn ông) kết hợp với một chiếc áo trông thật giản dị và khoác ngoài bằng một chiếc áo vét. Khi đến công ty nếu bạn thấy mặc vét là quá trang trọng thì bạn có thể cởi nó ra. 

4. Tránh nổi bật. Hãy mặc làm sao cho bạn cảm thấy thoải mái và tiện lợi để làm việc, đừng để mình trông quá nổi bật.

5. Trang điểm nhẹ nhàng. Bạn hãy trang điểm thật nhẹ nhàng và trông vẫn thanh nhã. Trang điểm quá đậm trong ngày đầu tiên đi làm không phải là một ý kiến hay. 

6. Tránh dùng nước hoa quá đậm. Bạn không nên dùng nước hoa quá đậm trong ngày đầu tiên đi làm vì nó có thể mang lại tác dụng không tốt khi đồng nghiệp của bạn có người bị dị ứng không không ưa mùi hương đó.

3 câu hỏi phỏng vấn mà mọi ứng viên đều muốn “né tránh”

Nếu có thể, hãy ghi âm hoặc quay video lại những buổi luyện tập này cốt để bạn có thể nghe hoặc xem sự “trình diễn” của mình. Từ đó bạn sẽ nhận ra những phần nào chưa ổn và sửa chữa chúng. 

Nhà tuyển dụng và những người phỏng vấn muốn bạn trả lời những câu hỏi hóc búa trong suốt cuộc phỏng vấn. Hãy dành một chút thời gian để suy nghĩ về cách mà bạn có thể ứng phó với những câu hỏi sau, những câu hỏi rất có thể bạn sẽ gặp phải trong cuộc phỏng vấn và sẽ rất quan trọng đối với sự nghiệp của bạn. 

Giả sử bạn bị hỏi những câu hỏi này ngay bây giờ, bạn có thể đưa ra một câu trả lời hay được không? Nếu không hãy học, học và học. 

1. “Bạn có thể giải thích lý do tại sao bạn không đi làm trong một thời gian dài được không?” 

Đây là điều mà những người phụ nữ có gia đình có thể đưa ra lý do dễ dàng hơn. Họ không đi làm bởi vì họ phải chăm sóc cho mái ấm của mình. Tuy nhiên, nếu bạn chưa có một mái ấm thì việc này hơi khó. 

“Tôi cảm thấy rằng trước khi gắn bó với một công việc, tôi nên đi đây đi đó một thời gian. Vì thế, tôi đã đi du lịch xuyên Việt như một hình thức tự học. Thực ra tôi chỉ dự định đi một thời gian ngắn, nhưng niềm đam mê du lịch đã kéo tôi đi lâu hơn và bây giờ tôi đã sẵn sàng để bắt đầu với công việc này.” 

“Tôi đã làm nhiều công việc trước khi nghỉ một khoảng thời gian dài như thế này. Tôi đã quyết định rằng tôi không muốn gắn bó với bất kỳ một công việc nào. Vì vậy tôi đã không tìm việc. Nhưng rồi tôi đã nhận ra rằng tôi thật sự cần một công việc để phát triển sự nghiệp. Và tôi thấy rằng làm việc cho anh (chị) sẽ rất phù hợp với kế hoạch lâu dài của tôi.” 

2. “Bạn có biết gì về công ty của chúng tôi không?” 

Hy vọng rằng trước khi dự phỏng vấn, bạn đã tìm hiểu đôi nét về công ty mà bạn muốn làm việc. Nếu không, bạn cũng nên nói một điều gì đó chứ không phải là “không”, và thể hiện rằng bạn rất hứng thú để “tìm hiểu thêm”. Hãy nêu bật dịch vụ của công ty, các sản phẩm hay doanh thu. 

“Không nhiều như tôi muốn biết. Tôi hiểu rằng công ty anh (chị) là một công ty lớn, có nhiều điều kiện để phát triển trở thành một trong những công ty thành công trong ngành. Công ty anh (chị) có mấy nhà máy nằm gần đây?” 

“Ồ, công ty anh chị có tiếng là một đơn vị hàng đầu trong nền kinh tế của tỉnh (thành phố) này.” 

3. “Tôi vừa phỏng vấn vài người có kinh nghiệm nhiều hơn bạn. Tại sao tôi lại chọn bạn mà không phải là họ?” 
Câu hỏi này có thể được thể hiện dưới rất nhiều hình thức (chẳng hạn như rất nhiều người chứ không phải vài người). Hãy cẩn thận trong trong việc đánh giá người khác, bởi vì bạn không biết họ và có thể bạn vô tình khơi mào cho một cuộc tranh luận, ít nhất cũng là trong suy nghĩ của người tuyển dụng. Thay vào đó, hãy nó về ứng viên mà em biết (bạn), và đưa ra những lợi ích mà nhà tuyển dụng có được khi thuê bạn. 

“Tôi không thể nói tốt cho người khác, nhưng tôi có thể nói tốt cho bản thân mình. Tôi có thể đảm bảo với anh chị rằng tôi luôn thích ứng với công việc mới một cách nhanh chóng và tôi không phải gạt bỏ những kỹ năng công việc trước đây để làm tốt theo những gì anh yêu cầu.” 

“Tôi đảm bảo rằng anh sẽ khó tìm được ai có lòng say mê, nhiệt tình trong công việc như tôi.” 

Mẹo vặt: Đừng cố gắng học thuộc lòng những câu trả lời này và “phát lại” trong cuộc phỏng vấn. Mỗi câu trả lời của bạn sẽ thể hiện sự riêng biệt của bạn. Hãy sử dụng những câu trả lời trên như một sự hướng dẫn khi luyện tập trong nhóm của bạn. 

Cùng với một người bạn hoặc một người thân trong gia đình “luyện tập” những câu hỏi này. Bạn không thể tự viết ra hoặc tự trả lời một mình được. Bạn phải ngồi trước một ai đó đóng vai là người phỏng vấn thì mới có hiệu quả. 

HÃY NHỚ: Người phỏng vấn không chỉ nghe những gì bạn nói, mà họ còn quan sát hành vi và thái độ của bạn nữa đấy.

Để được những Cty hàng đầu tuyển dụng

Bộc lộ niềm đam mê với công việc là điều phải có nếu bạn muốn bước chân vào các Cty hàng đầu. Lý do bởi các Cty này rất tự hào về môi trường học tập - làm việc mà họ gây dựng nên. 

Với mức lương cao, các chính sách đãi ngộ hấp dẫn và môi trường làm việc năng động, các Cty thuộc Top 100 Cty tốt nhất (Top 100 Best Companies) là đích ngắm của nhiều người tìm việc. 

Dĩ nhiên, cuộc đua tranh giữa các ứng viên thi tuyển vào các Cty này vô cùng cam go. 

10 bí quyết sau do chính giám đốc nhân sự và tuyển dụng của các Cty Top 100 chia sẻ sẽ giúp bạn có được công việc mong muốn. 

1. Quen thân với ai đó làm trong Cty: Hầu hết các Cty trong top 100 đều tuyển dụng dựa trên giới thiệu của nhân viên trong Cty. 40% nhân viên mới của Principal Financial Group được tuyển dụng theo cách này. Tại Wegmans, cứ 1 trong 5 nhân viên lại có quan hệ ruột thịt với một nhân viên khác. 

2. Liệt kê các hoạt động tình nguyện trong CV của bạn: Thường các Cty lớn rất quan tâm đến hoạt động cộng đồng và họ muốn nhân viên của mình cũng nhiệt tình trong các hoạt động này. 

3. Chuẩn bị cho phỏng vấn, phỏng vấn và... phỏng vấn: Mỗi Cty có quy trình tuyển chọn riêng, nhưng hãy chuẩn bị sẵn sàng để có thể vượt qua khoảng 12 đến 15 cuộc trò chuyện cá nhân hoặc buổi phỏng vấn dài hơi với một ban gồm 50 nhân viên hiện tại. 

4. Bộc lộ khả năng kể chuyện của bạn: Cách thức phỏng vấn phổ biến nhất hiện nay là sử dụng phương pháp hành vi, tức là bạn sẽ được yêu cầu mô tả những tình huống khó khăn từng gặp phải trong công việc trước và cách bạn xử lí nó. Vì thế, hãy luyện cách trả lời thật trôi chảy và logic để gây ấn tượng tốt cho nhà tuyển dụng. 

5. Tìm hiểu về Cty từ nhiều nguồn: Một cách hiệu quả để làm mình nổi bật lên so với các ứng cử viên khác đó là bạn phải hiểu biết sâu rộng hơn họ về Cty cũng như lĩnh vực đăng ký thi tuyển. Nếu chỉ tìm kiếm trên Google thôi thì không đủ. 

Lời khuyên của Jay Jones - Giám đốc tuyển dụng tại Alcon Laboratories - là: "Rất ít ứng viên nghiên cứu thật chi tiết về Cty, thậm chí bỏ công tìm hiểu thông qua các khách hàng của chúng tôi. Nếu làm được như thế, chắc chắn bạn sẽ được tuyển dụng". 

6. "Chúng tôi" thay vì "tôi": Các Cty hàng đầu muốn tuyển những người có khả năng làm việc nhóm hơn là chỉ thích tỏa sáng một mình. Giám đốc tuyển dụng của Adobe, Jeff Vijungco chia sẻ: "Tôi có đếm số lần mỗi ứng viên dùng đại từ tôi trong buổi phỏng vấn. Chúng tôi muốn nghe từ "chúng tôi" hơn". 

7. Nếu trước đây bạn thường nhảy việc, nhớ chuẩn bị lời giải thích thỏa đáng: Việc bạn từng đặt chân qua rất nhiều Cty khác nhau không hạ thấp giá trị của bạn, tuy vậy, hầu hết các Cty tìm kiếm những người có mong muốn xây dựng sự nghiệp lâu bền. Hãy chắc chắn bạn có thể thuyết phục họ tại sao bạn muốn gắn bó với Cty này. 

8. Đón nhận những điều mới: 
Vì thế, hãy nói về những kỹ năng nghề nghiệp bạn muốn học tập hay nâng cao nếu được tuyển dụng và tránh thể hiện rằng bạn đã quá xuất sắc, không cần học hỏi thêm nữa. 

9. Đừng từ bỏ nếu bị từ chối lần đầu. Hầu hết các Cty hàng đầu muốn giữ mối liên hệ đối với các "ứng viên huy chương bạc" - theo cách gọi của FedEx. Đó là những người suýt soát được tuyển và sẽ được thông báo nếu các Cty có ý định tuyển thêm. Ví dụ như Four Seasons từng tuyển dụng nhân viên 7 hay 8 năm sau cuộc phỏng vấn đầu tiên. 
10. Không nên nộp đơn chỉ vì danh tiếng của Cty. Về điều này, Mike Gallagher - Giám đốc nhân sự tại SAS Institute - khuyên: "Chúng tôi biết Cty mình nổi tiếng là nơi có môi trường làm việc rất tốt. Nhưng nếu bạn nộp đơn thi tuyển chỉ để được hưởng dịch vụ chăm sóc đặc biệt và một phòng tập tiện lợi thì hãy nghĩ lại. Bạn sẽ không trụ được lâu, hoặc thậm chí không qua nổi vòng đầu phỏng vấn".

Hãy xác định rõ mục đích tìm công việc của bạn

Hãy tìm kiếm hàng ngày để có được công việc thích hợp. 

Tìm việc là một quá trình rất quan trọng, ảnh hưởng đến tương lai sự nghiệp của bạn. Hãy xác định ngay từ lúc khởi đầu, bằng những hiểu biết và những hướng đi đúng đắn để có được một công việc như mong muốn. Bạn nên tham khảo 10 điều dưới đây. 
1. Bạn có thực sự nắm bắt rõ những gì mà bạn muốn? Chỉ có những điều bạn thực sự muốn mới khơi dậy niềm đam mê và tiềm năng của bạn.

2. Bạn có hiểu biết tốt về bản thân bạn? Đâu là những lợi thế, khả năng và những kỹ năng mà bạn có? 

3. Bạn có khả năng phát biểu lưu loát? Bạn có thể giải thích về những gì bạn muốn và làm cho nó thật sáng tỏ. 

4. Bạn có giúp đỡ mọi người bằng sự quan tâm của bạn? Nếu không, hãy làm nó ngay bây giờ. 

5. Bạn có đang duy trì một mối liên hệ rộng rãi? Hãy bắt đầu với những người bạn thân của bạn. 

6. Bạn có tin vào những lời quảng cáo? Tốt nhất là đừng nên. 

7. Bạn có tham gia các trang web tìm việc, ai là người để bạn tìm kiếm, ai là người cần thiết để mở rộng mối quan hệ? 
8. Bạn có kỹ năng làm việc tốt không? 

9. Bạn có biết thể hiện lòng biết ơn không? Ở môi trường làm việc hay bất cứ đâu, hãy biết nói hai tiếng “cảm ơn”. 

10. Những dự định của bạn có phải là những tiềm năng? Hãy làm cho chúng được tất cả mọi người đều biết đến.

Luyện Yoga để… để vượt qua phỏng vấn

“Co giãn” với lưng: Bất cứ khi nào có thể, bạn hãy tận dụng những bề mặt phẳng như ghế dài để duỗi thẳng lưng. Nằm sấp, bàn tay úp trước mặt sau đó chống tay lên từ từ rướn nửa thân người về phía trước và phải đảm bảo đầu gối và chân vẫn nằm trên mặt phẳng. Làm như vậy lưng bạn sẽ được co giãn và căng cơ tạo cảm giác sảng khoái. 

Trước buổi phỏng vấn, bạn thường cảm thấy lo lắng, ra mồ hôi ở lòng bàn tay và nhịp tim đập nhanh. Những triệu chứng hồi hộp đó sẽ khiến bạn mất điểm với nhà tuyển dụng. Có thể loại bỏ chúng bằng một vài động tác Yoga. 

Mia Taylor, giáo viên dạy Yoga, đồng thời là người sáng lập ra Trung tâm dạy Yoga (www.yogalearningcenter.com) nói rằng, dù bạn không phải là người học Yoga bài bản thì vài động tác này cũng vẫn có thể giúp bạn cảm thấy thư giãn hơn trước buổi phỏng vấn: 

1. Tập trung vào nhịp thở của bạn: 

Để làm điều này, bạn hãy nhắm mắt lại, hít sâu và thở ra 3 lần bằng mũi. Trong lúc hít sâu, bạn nên nhớ hít vào bằng đường mũi và cảm nhận dạ dày căng ra bởi không khí được hít vào và khi thở ra cố gắng dồn hết khí trong dạ dày ra cũng bằng đường mũi. Lợi ích của việc làm này giúp bạn quên đi những suy nghĩ căng thẳng và lo lắng. 

2. Tận dụng trí tưởng tượng: 

Vài phút trước khi bạn bắt đầu buổi phỏng vấn, hãy ngồi nghỉ ngơi thư giãn, nhắm mắt lại và nghĩ về những hình ảnh giúp bạn thư thái. Đó có thể là quang cảnh của đại dương yên bình, một ngọn nến trong khung cảnh lãng mạn, hoặc có thể là khuôn mặt người yêu của bạn. 

Cùng lúc đó tiếp tục với bài tập thở trên và cố gắng quên đi những ý nghĩ về buổi phỏng vấn. Khi mở mắt ra bạn sẽ cảm thấy đầu óc thật nhẹ và tinh thần thì bình thản. 

3. Thả lỏng cơ thể: 

Cuối cùng, để loại bỏ hoàn toàn cảm giác căng thẳng bạn hãy thử với 4 động tác co giãn, thả lỏng cơ thể sau, lưu ý là vừa tập vừa thở đều: 

Quay cổ: Bắt đầu bằng việc nghiêng tai về phía vai, sau đó chuyển động cằm từ từ hướng về phía ngực và kết thúc tại vai bên kia. Thực hiện động tác này 4 lần. 

Duỗi tay: Đan xen các ngón tay vào với nhau, lòng bàn tay hướng ra phía ngoài, duỗi tay ra phía trước và sau đó hướng lên phía trên đầu và sang hai bên. 

Quay vai: Thả lỏng cánh tay áp sát vào người sau đó cho vai chuyển động lên xuống theo hình tròn. Thực hiện động tác này nhiều lần sẽ tạo cảm giác thoải mái. 

Ngoài ra, trong buổi phỏng vấn bạn nên giữ nhịp thở đều và sau mỗi câu hỏi bạn hít một hơi thật sâu để đầu óc được minh mẫn. 

10 cách sẽ "giết chết" buổi phỏng vấn của bạn

Trong mọi trường hợp bạn không nên đặt ra những câu hỏi liên quan đến tuổi tác của ứng viên, trừ khi đó là yêu cầu của công việc hoặc bạn cần quyết định xem công việc đó có phù hợp với người ở độ tuổi đó không. 

Mặc dù sắp tới lịch phỏng vấn nhưng bạn chẳng mấy hồi hộp và lo lắng, càng không sợ sẽ không được tuyển dụng. Đơn giản vì bạn là... nhà tuyển dụng. Tuy nhiên, đừng vì thế mà lơ là việc chuẩn bị kỹ lưỡng cho buổi phỏng vấn sắp tới. Bởi chỉ cần bạn đặt câu hỏi sai thôi, bạn sẽ tự tay phá huỷ cả buổi phỏng vấn quan trọng. Thậm chí cách bạn hỏi có thể dẫn cả bạn và công ty của bạn tới những rắc rối về pháp luật. Vậy những điều gì nên tránh trong một buổi phỏng vấn? 

Trên thực tế, không ít câu hỏi bạn đặt ra có thể dẫn bạn tới những rắc rối không đáng có. Số khác lại có thể phá huỷ sự thành công của buổi phỏng vấn. Đó là lý do bạn cần phải tìm hiểu kỹ về những vấn đề pháp luật liên quan đến tôn giáo, tín ngưỡng... Một câu hỏi nghèo nàn luôn dẫn tới một câu trả lời thiếu thông tin, thậm chí làm ứng viên hoảng sợ. Vậy bạn cần phải làm gì? 


1. Tuyệt đối không đùa 

Nói đùa, kể chuyện phiếm hay sử dụng những nhận xét dí dỏm trong quá trình phỏng vấn có thể khiến ứng viên của bạn hiểu sai thông điệp của buổi nói chuyện. Để tránh hiểu lầm, tốt nhất nên sử dụng từ với nghĩa đen, nghĩa thực nhất của từ. 

Thêm vào đó, cũng cần tránh nói đùa, hay sử dụng những nhận xét "dí dỏm" không đúng lúc đúng chỗ, đặc biệt là với các vấn đề về tuổi tác, tôn giáo, dân tộc... 

2. Đừng tự độc diễn quá nhiều 

Đưa quá nhiều thông tin về loại ứng viên mà bạn đang tìm kiếm hoặc cung cấp những thông tin thừa thãi về tiêu chuẩn và trách nhiệm của nhân viên được dự tuyển sẽ khiến cho thời gian đầu của buổi phỏng vấn trở thành màn "độc diễn" không nên có của bạn. Cung cấp thừa thông tin đôi khi có thể gây hại cho chính bạn và công ty. 

Nhớ rằng, đưa ra quá nhiều thông tin chi tiết không khác gì việc bạn hướng cho ứng viên nói ra những điều mà bạn muốn nghe thay vì lắng nghe những gì họ thực sự nghĩ. Những câu giới thiệu đơn giản và nhanh chóng chuyển thẳng vào chủ đề với list câu hỏi chuẩn bị sẵn là hành xử khôn ngoan nhất, tạo điều kiện tốt nhất cho ứng viên nói về họ. Tuy nhiên, ở cuối buổi phỏng vấn, bạn có thể chia sẻ thông tin với ứng viên, nếu bạn muốn. 

3. Tránh câu hỏi đóng 

Dạng câu hỏi đầu tiên mà bạn nên tránh xa là dạng câu hỏi mà câu trả lời chỉ có thể là Có hoặc Không. Thậm chí ngay cả khi bạn muốn ứng viên trả lời câu đó thì cũng nên đặt lại câu hỏi sao cho nó có thể cho ta nhiều thông tin nhất. Bởi biết đâu, chính những câu hỏi gợi đó lại cho bạn những thông tin quý từ phản hồi của ứng viên. 

Do đó, thay vì hỏi: Bạn có kinh nghiệm trong lĩnh vực chăm sóc khách hàng không? 
Hãy hỏi: Hãy nói cho tôi nghe, bạn có kinh nghiệm gì trong lĩnh vực chăm sóc khách hàng? 

4. Nên đảo cấu trúc câu hỏi 

Trong các buổi phỏng vấn đơn giản, thường thì nhà tuyển dụng hay sử dụng những câu hỏi chung chung có thể sử dụng cho bất cứ công việc nào. Tuy nhiên, nếu bạn muốn nhận được một câu trả lời chuyên sâu lĩnh vực, hãy hỏi một câu hỏi chuyên sâu. Để nâng cao chất lượng câu hỏi, tốt nhất nên tập trung ý hỏi của mình vào mục tiêu chính, chủ đề chính. 

Chẳng hạn, thay vì hỏi: Bạn đã bao giờ quản lý ai chưa? 

Hãy hỏi: Hãy kể lại với tôi về quãng thời gian mà bạn quản lý nhóm người đó? 

5. Tránh câu hỏi "dẫn dắt" 
Sẽ luôn là sáng suốt khi bạn biết cách điều khiển một cuộc phỏng vấn và hướng được buổi phỏng vấn theo ý muốn. Nhưng như thế không có nghĩa là bạn đặt những câu hỏi kiểu "chỉ dẫn" cho ứng viên. Hãy cẩn thận khi đặt cho ứng viên những câu hỏi đã bao hàm ý trả lời có lợi cho ứng viên. Tốt nhất là bạn nên cân nhắc từng từ, từng chữ trước khi đặt câu hỏi. 

Ví dụ, bạn không nên đặt câu hỏi: Khi khách hàng giận giữ bạn sẽ quan tâm tới họ nhiều hơn và giúp họ giải quyết vấn đề đúng không? 

Thay vì đó, bạn hãy đặt dạng câu hỏi kiểu như: Giả sử trong trường hợp khách hàng giận dữ và gọi tới để phàn nàn, bạn sẽ làm gì? 

6. Cần trọng với câu hỏi về tuổi tác 

Cũng đừng cố gắng đặt câu hỏi kiểu như bạn tốt nghiệp năm nào? Đó không khác gì câu hỏi bạn bao nhiêu tuổi cả. Nếu bạn nhất định phải hỏi câu hỏi liên quan tới tuổi tác, hãy đặt câu hỏi kiểu như: "Chắc hẳn là bạn đủ 18 tuổi rồi?" 

7. Không bao giờ được đặt câu hỏi liên quan tới màu da, chủng tộc, nguồn gốc dân tộc, giống nòi ... 

Mọi câu hỏi liên quan tới các vấn đề dân tộc, tôn giáo, nguồn gốc giống nòi... đều là những câu hỏi không bao giờ nên đặt ra, thậm chí là phạm pháp nếu như bạn cố tình hỏi chúng một cách khiếm nhã. 

Trong trường hợp bạn nhất định phải hỏi về những vấn đề này, hãy tham khảo ý kiến các luật sư để xin lời khuyên trước khi bước vào phỏng vấn, để đảm bảo rằng bạn đã hành động đúng và không phạm pháp. 

8. Tránh xa câu hỏi về tôn giáo, giới tính 

Dù thí sinh có thể hoàn toàn thoải mái khi đề cập tới các vấn đề tôn giáo và giới tính của họ, bạn cũng rất cần cẩn trọng với vấn đề này trong quá trình phỏng vấn. Hãy tập trung câu hỏi về kinh nghiệm làm việc và khả năng của ứng viên. Đương nhiên cũng nên tránh các câu hỏi về các kỳ nghỉ liên quan đến tôn giáo. 

9. Không nên có thái độ "miệt thị" với các vấn đề về sức khoẻ hay bệnh tật của ứng viên 
Bạn tuyệt đối không nên hỏi các câu hỏi về chuyện ứng viên hút thuốc hay vấn đề sức khoẻ hay bệnh tật, tật nguyền của ứng viên. Hãy nhớ, phải cẩn trọng với luật pháp. 

10. Tránh các câu hỏi về tình trạng hôn nhân, con cái, cuộc sống riêng... 

Bạn tuyệt đối không nên đặt các câu hỏi về chủ đề này. Những loại câu hỏi này chỉ nên hỏi nếu như bạn đang phỏng vấn, tìm kiếm ứng viên cho các công việc liên quan đến ngành du lịch. Tuy nhiên bạn chỉ có thể hỏi sau khi đã giải thích đây là yêu cầu của công việc và được ứng viên chấp thuận. Nếu như bạn chưa chắc chắn, hãy xin lời khuyên từ các luật sư.

Tìm "cơ hội vàng"

Quả thật, ngoài kiến thức cơ bản, mình còn phải có kiến thức xã hội, kỹ năng thực hành. Và mình phải thể hiện được cho nhà tuyển dụng thấy điều đó nếu muốn ghi điểm". 

Chưa bao giờ nhu cầu việc làm cao như hiện nay. Thông tin tuyển dụng xuất hiện khắp nơi và cơ hội chia đều cho tất cả. Nhưng không phải ai cũng dễ dàng lọt vào "mắt xanh" của nhà tuyển dụng... 

Hãy gửi email cảm ơn 
Qua rồi cái thời chỉ có con cháu mới có thông tin để nộp hồ sơ vào những chỗ "xịn". Hầu hết, các Cty công khai việc thông báo tuyển dụng. Chỉ cần một vài lần nhấp chuột hoặc "nghe ngóng thông tin", bạn có thể tìm được vô số cơ hội việc làm. M.Hải tốt nghiệp ngành ngân hàng, hệ CĐ cho biết: "Nhờ thường xuyên lên mạng, em tìm được việc thích hợp ở ngân hàng". Khi cơ hội chia đều cho tất cả thì năng lực, việc chuẩn bị hồ sơ và kỹ năng phỏng vấn là yếu tố quyết định thành công. 

Nếu như trước đây hồ sơ xin việc ít được coi trọng, ứng viên chỉ chuẩn bị cốt sao cho đủ với yêu cầu của nhà tuyển dụng thì nay "civi" đẹp là ưu tiên số một. H.Chi-cử nhân du lịch, đã mất khá nhiều ngày để chuẩn bị một "civi" ưng ý, hỏi người đi trước, tham khảo mẫu trên mạng, bổ sung thêm hồ sơ tiếng Anh cho đạt "chuẩn". H.Chi kể: "Hồ sơ rất quan trọng. Nó giống như lời nói đầu tiên về bản thân để tạo ấn tượng với nhà tuyển dụng". 

Chị Dương Quỳnh Ngọc-Cty CP Nguồn lực việt cho biết: "Là người làm nhân sự, tôi đặc biệt có ấn tượng với những hồ sơ xin việc viết tay được chuẩn bị chu đáo. Qua đó, tôi biết thực sự là người nghiêm túc trong công việc". Chị Ngọc nhấn mạnh hồ sơ, nên thể hiện rõ mục tiêu của bản thân-đây là cơ sở để đánh giá ứng viên. Và bạn nên gửi email cảm ơn sau khi đã tham gia phỏng vấn. 

Kỹ năng rất quan trọng 

"Chúng tôi cần các bạn có kiến thức cơ bản về nghề nghiệp, và cả kỹ năng giao tiếp, làm việc theo nhóm, tinh thần cộng đồng". Đây là câu trả lời của ông Phạm Quốc Hưng-Cty Nexia ACP, khi được hỏi "nhà tuyển dụng cần gì ở ứng viên". Câu trả lời rất đơn giản nhưng không dễ thực hiện. Bởi đa số những người được nhận phải tham gia vào các khoá đào tạo lại về kỹ năng. 

Vì vậy đối với sinh viên việc tham gia vào các khoá học kỹ năng là điều thiết yếu. Mặt khác, các trường ĐH cũng nên đẩy mạnh việc phát triển kỹ năng ở sinh viên. Mới đây, ĐH KTQD đã tổ chức cuộc thi "Cơ hội vàng cho tương lai"-mô phỏng quy trình tuyển dụng, trong đó chú trọng đến việc thể hiện kỹ năng của ứng viên. P.Thảo- một thí sinh tham dự cuộc thi tâm sự: "

Không có gì tự nhiên mà có. Nhưng sự nỗ lực của bản thân luôn được đánh giá cao. Để tìm cho mình một việc làm như ý cũng vậy. Đó là một quá trình. Và sẽ là "cơ hội vàng" cho những ai thực sự kiên trì và cầu tiến.

Những câu hỏi nhà tuyển dụng không nên hỏi các ứng viên

Nếu bạn là nhà tuyển dụng, hãy tránh đặt những câu hỏi trên; hãy hỏi ứng viên về các vấn đề liên quan đến công việc như chuyên môn, kỹ năng, công việc trước đây và thành quả đạt mà ứng viên đó đã đạt được.

Nếu bạn vừa lập một công ty riêng và đang chuẩn bị tuyển dụng nhân viên mới, hãy nhớ rằng, có một số câu hỏi mà bạn không nên hỏi các ứng viên trong suốt buổi phỏng vấn mặc dù bạn không có ý đồ gì cả. Đơn giản là vì họ có thể nghĩ và làm những điều tồi tệ đối với bạn nếu họ không được tuyển dụng. 

Dưới đây là một số mẫu câu hỏi bạn nên tránh khi phỏng vấn: 

- “Anh (chị) bao nhiêu tuổi?” và những câu hỏi tương tự liên quan đến tuổi tác. Với những người ngoài 40 tuổi, họ rất ngại nói về tuổi khi đi xin việc. Vì thế, bạn không nên hỏi bất cứ câu hỏi nào dù trực tiếp hay gián tiếp liên quan đến tuổi tác. 

- “Anh (chị) theo tôn giáo nào?” Thậm chí, nếu ứng viên chủ động cung cấp thông tin này cho bạn thì bạn cũng không nên đề cập sâu vào cuộc nói chuyện. Tốt hơn hết hãy bỏ qua. 

- “Anh (chị) có bị khuyết tật gì không?” Đừng bao giờ hỏi câu hỏi này. Tất nhiên, khả năng về thể trạng có thể liên quan trực tiếp đến kết quả đối với một số loại công việc, nhưng bạn đừng bao giờ sử dụng những từ như “tật nguyền” hay “khuyết tật” trong buổi phỏng vấn xin việc mà hãy hỏi xem ứng viên đó có khả năng đảm nhiệm được vị trí công việc này hay không. Bên cạnh đó, bạn cần hướng tới việc hỏi sơ lược về bệnh lý của ứng viên và tiền trợ cấp trước đây như thế nào. Những câu hỏi này thể hiện sự thông cảm, chia sẻ với tình trạng sức khỏe của ứng viên, như vậy họ sẽ không bị mặc cảm về bản thân. 

- “Anh (chị) có ý định sinh cháu không?” Bạn không nên hỏi ai đó xem họ đang có bầu hay có ý định sinh cháu hay không. Bởi đó thuộc về quyền của họ. Tốt hơn hết, hãy hỏi xem ứng viên đó có khả năng và sẵn lòng làm việc xa nhà hoặc làm thêm giờ hay không. 

- “Anh (chị) có gia đình rồi phải không?” Thực tế, đây là câu hỏi thân thiện và có thể đề cập một cách tự nhiên trong buổi phỏng vấn, nhưng bạn cần chú ý rằng ở một số bang của Mỹ, tình trạng hôn nhân là vấn đề cá nhân không được đề cập đến và đã trở thành luật. 

- “Họ của anh (chị) là gì?” Họ tên thường là vấn đề liên quan đến sắc tộc. Bởi vậy, bạn không nên hỏi câu này vì chúng có thể bị coi là phân biệt là đối xử. 

Thể hiện giá trị công việc trong những buổi phỏng vấn

Một công ty dịch vụ chuyển phát nhanh tuyển nhân sự ở vị trí chuyển phát hàng hóa. Với câu hỏi: “Chiếc xe của chúng ta đã khởi động, thư từ và hàng hóa đã chất đầy. Anh sẽ làm gì với chúng đây?”, nhà tuyển dụng nhận được hai câu trả lời. 

Trong cuộc phỏng vấn xin việc, nếu bạn hiểu rõ giá trị của công ty và giá trị công việc của mình, hãy thể hiện nó cho nhà tuyển dụng. Điều đó sẽ giúp bạn "ghi điểm" bên cạnh các yếu tố cần thiết khác như kỹ năng, kinh nghiệm, năng lực chuyên môn... 

Ngày nay, các nhân viên ít quan tâm đến giá trị công việc của mình. Nếu là nhân viên kinh doanh, bạn sẽ nghe họ bàn đến tiền hoa hồng và chỉ tiêu trong tháng. Nếu là nhân viên quảng cáo, bạn sẽ nghe họ nói đến lượng khách hàng, các chương trình quảng cáo được phát trên truyền hình hoặc báo in trong thời gian gần đây... Theo tâm lý chung, đó mới là những chuyện “đáng kể” và dễ chứng minh thành quả của họ. 

Tuy nhiên, với các doanh nghiệp, giá trị và chất lượng dịch vụ mới chính là tiêu chí hàng đầu để duy trì, quảng bá và phát triển thương hiệu. Chứng minh được giá trị và chất lượng dịch vụ càng tốt bao nhiêu, doanh nghiệp càng “đắt khách” và có uy tín bấy nhiêu. 

Để phát triển thị trường và tăng lượng phát hành, một tòa soạn tổ chức thi tuyển phóng viên. Trong buổi phỏng vấn, vị trưởng ban hỏi: “Vì sao anh chọn công việc này?”. 

Ứng viên thứ nhất nói: “Tôi có khả năng viết lách, rất nhạy cảm với “hơi thở” của xã hội. Tôi có sức khỏe tốt lại thích đi đây đó để khám phá và tìm hiểu thế giới xung quanh”. 

Ứng viên thứ hai nói: “Tôi biết công việc của mình có ý nghĩa rất quan trọng đối với độc giả và xã hội. Công việc của tôi chính là phản ánh xã hội dưới góc nhìn trung thực; sẵn sàng đem ra ánh sáng những tiêu cực, đề cao gương người tốt, từ đó góp phần làm đẹp xã hội giàu mạnh và trong sạch hơn”. 

Ứng viên thứ nhất: “Tôi sẽ thực thi trách nhiệm của mình: giao hàng đúng thời gian và đảm bảo chất lượng hàng hóa”. 

Ứng viên thứ hai: “Công việc của tôi có ý nghĩa rất quan trọng cho cả người nhận lẫn người gửi. Hơn hết, tôi vinh dự được làm cầu nối giúp mọi người truyền tải niềm vui, niềm hạnh phúc cho nhau”. 

Trong cả hai tình huống trên, chắc chắn nhà tuyển dụng sẽ đánh giá ứng viên thứ hai cao hơn bởi người này có góc nhìn sâu hơn về giá trị, trách nhiệm công việc của mình nói riêng cũng như giá trị dịch vụ của tòa soạn và của công ty nói chung.